Wallbox do samochodu elektrycznego – jak dobrać ładowarkę do auta, domu i garażu?
Wybór samochodu elektrycznego często zajmuje tygodnie. Porównujemy zasięg, pojemność akumulatora, osiągi i wyposażenie. Tymczasem decyzja o tym, czym samochód będzie ładowany przez kolejne lata, bywa podejmowana w kilka minut: „weźmy wallbox 22 kW, bo jest najmocniejszy”.
Problem w tym, że w przypadku domowej stacji ładowania większa moc nie zawsze oznacza szybsze ładowanie.
Dobry wallbox powinien być dopasowany jednocześnie do możliwości samochodu, instalacji elektrycznej budynku oraz miejsca montażu. Innego rozwiązania może potrzebować właściciel domu jednorodzinnego pod Krakowem, innego osoba posiadająca miejsce parkingowe w garażu podziemnym, a jeszcze innego kierowca hybrydy plug-in.
Jak więc wybrać wallbox, który rzeczywiście będzie dobrze spełniał swoją funkcję?
Od czego zacząć wybór wallboxa?
Nie od ceny. Nie od wyglądu. Nawet nie od deklarowanej mocy stacji.
Pierwszym krokiem powinno być sprawdzenie, z jaką maksymalną mocą prądu przemiennego AC może ładować się samochód.
Za przekształcenie energii dostarczanej przez wallbox odpowiada pokładowa ładowarka znajdująca się w samochodzie. To właśnie jej parametry określają maksymalną moc, jaką pojazd może pobrać podczas ładowania AC.
Jeżeli samochód obsługuje maksymalnie 11 kW AC, podłączenie go do wallboxa 22 kW nie skróci czasu ładowania o połowę. Auto nadal pobierze maksymalnie około 11 kW.
Podobna zasada dotyczy hybryd plug-in. Wiele PHEV-ów obsługuje niższe moce ładowania niż samochody całkowicie elektryczne. W ich przypadku potężny wallbox 22 kW może wyglądać imponująco na ścianie, ale samochód wykorzysta tylko część jego możliwości.
Wallbox 7,4 kW – kiedy wystarczy?
Wallbox o mocy około 7,4 kW jest rozwiązaniem jednofazowym.
Może być dobrym wyborem tam, gdzie samochód również wykorzystuje ładowanie jednofazowe albo instalacja budynku nie pozwala na zastosowanie mocniejszego rozwiązania trójfazowego.
W wielu przypadkach 7,4 kW spokojnie wystarcza również do codziennego użytkowania samochodu elektrycznego. Warto bowiem pamiętać, że kierowca rzadko wraca wieczorem do domu z całkowicie rozładowanym akumulatorem.
Jeżeli samochód stoi na parkingu przez osiem czy dziesięć godzin, nie zawsze potrzebujemy maksymalnej możliwej mocy. Często ważniejsza jest regularność ładowania niż bicie rekordów jego prędkości.
Wallbox 11 kW – uniwersalne rozwiązanie do samochodu elektrycznego
W wielu domowych instalacjach właśnie 11 kW okazuje się najbardziej rozsądnym kompromisem.
Taki wallbox korzysta z instalacji trójfazowej i przy pełnej mocy pobiera około 16 A na każdej fazie. Co istotne, wiele popularnych samochodów elektrycznych również obsługuje ładowanie AC właśnie z mocą do 11 kW.
W praktyce pozwala to podczas nocnego postoju uzupełnić znaczną część pojemności baterii nawet w samochodzie posiadającym duży akumulator.
Dla przeciętnego użytkownika ważniejsze jest jednak coś innego. Jeżeli każdego dnia samochód pokonuje kilkadziesiąt kilometrów, wallbox nie musi ładować całego akumulatora od zera. Jego zadaniem jest najczęściej uzupełnienie energii zużytej od poprzedniego ładowania.
Z tego powodu 11 kW jest w wielu przypadkach w zupełności wystarczające.
A kiedy warto wybrać wallbox 22 kW?
Wallbox 22 kW ma sens przede wszystkim wtedy, gdy spełnione są dwa warunki: samochód potrafi taką moc wykorzystać, a instalacja elektryczna jest przygotowana do jej dostarczenia.
Przy pełnej mocy urządzenie potrzebuje około 32 A na każdej z trzech faz. To już spore obciążenie dla domowej instalacji.
Nie oznacza to jednak, że zakup urządzenia 22 kW jest błędem, jeżeli obecny samochód wykorzystuje tylko 11 kW. Mocniejszy wallbox można potraktować jako rozwiązanie przyszłościowe, szczególnie gdy planujemy zmianę auta.
Ważne, aby decyzja była świadoma.
Co innego kupić stację 22 kW z myślą o przyszłości, a co innego oczekiwać, że każdy samochód po podłączeniu do niej będzie ładował się z pełną mocą.
Instalacja elektryczna może ograniczyć możliwości wallboxa
Nawet najlepiej dobrany do samochodu wallbox nie rozwiązuje problemu, jeżeli budynek nie ma odpowiedniej rezerwy mocy.
Samochód elektryczny jest jednym z większych odbiorników energii w domu. Trzeba więc uwzględnić pozostałe urządzenia: pompę ciepła, płytę indukcyjną, piekarnik, ogrzewanie elektryczne, klimatyzację czy podgrzewacz wody.
Dlatego przed montażem stacji trzeba przeanalizować przede wszystkim moc przyłączeniową budynku, zabezpieczenie główne, instalację jedno- lub trójfazową oraz trasę i parametry przewodu zasilającego wallbox.
Dopiero wtedy wiadomo, ile mocy można rzeczywiście przeznaczyć na samochód.
Kupowanie stacji przed sprawdzeniem instalacji trochę przypomina wybór bardzo dużej wanny przed zmierzeniem łazienki. Technicznie produkt może być świetny, tylko niekoniecznie pasuje do konkretnego miejsca.
DLM – funkcja, która może być ważniejsza niż 22 kW
Jednym z najbardziej przydatnych rozwiązań przy domowym ładowaniu samochodu jest DLM, czyli Dynamic Load Management.
System dynamicznego zarządzania mocą monitoruje aktualne obciążenie budynku i automatycznie dostosowuje moc wallboxa.
Jeżeli dom zużywa niewiele energii, samochód może ładować się szybciej. Gdy włączona zostanie pompa ciepła, płyta indukcyjna czy kilka innych urządzeń, system może czasowo zmniejszyć moc ładowania.
Po spadku zapotrzebowania w budynku wallbox ponownie może zwiększyć pobór.
Dzięki temu dostępna moc jest wykorzystywana znacznie efektywniej, a instalacja pozostaje pod kontrolą bez konieczności ciągłego pilnowania jej przez użytkownika.
Dlatego podczas porównywania wallboxów warto sprawdzić nie tylko maksymalną moc urządzenia, ale również możliwości współpracy z systemem zarządzania energią.
Wallbox z fotowoltaiką – co warto sprawdzić?
W domach wyposażonych w instalację fotowoltaiczną wybór odpowiedniej stacji otwiera dodatkowe możliwości.
Niektóre rozwiązania pozwalają sterować ładowaniem w zależności od aktualnej produkcji energii. Samochód może wtedy w większym stopniu wykorzystywać energię produkowaną przez instalację PV.
W bardziej rozbudowanych systemach wallbox staje się elementem domowego zarządzania energią obok fotowoltaiki, magazynu energii i pozostałych odbiorników.
Tutaj szczególnie ważne jest sprawdzenie kompatybilności urządzeń. Sam fakt, że producent używa określenia „smart charging”, jeszcze niewiele mówi.
Trzeba sprawdzić sposób pomiaru energii, możliwość współpracy z dodatkowymi licznikami lub przekładnikami oraz to, jak konkretnie odbywa się sterowanie mocą.
Kabel Type 2 czy gniazdo?
Wallbox może mieć na stałe zamontowany kabel Type 2 albo samo gniazdo, do którego podłączamy osobny przewód.
Zintegrowany kabel jest przede wszystkim wygodny. Parkujemy samochód, bierzemy przewód wiszący obok stacji i podłączamy auto.
W przypadku urządzenia z gniazdem trzeba korzystać z własnego kabla, ale po zakończeniu ładowania można go całkowicie schować. Takie rozwiązanie bywa atrakcyjne na elewacji domu lub w miejscu, w którym zależy nam na bardziej uporządkowanym wyglądzie.
Jeżeli samochód jest ładowany praktycznie codziennie w prywatnym garażu, stały kabel często okazuje się wygodniejszy. Jeśli natomiast urządzenie znajduje się na zewnątrz albo korzysta z niego kilka pojazdów, gniazdo może zapewnić większą elastyczność.
Czy potrzebujesz aplikacji i Wi-Fi?
Nowoczesne wallboxy coraz częściej przypominają urządzenia smart home.
Aplikacja może umożliwiać sprawdzanie historii ładowania, zużycia energii, zmianę maksymalnej mocy, zdalne uruchamianie stacji czy tworzenie harmonogramów.
Nie każdy będzie jednak korzystał z tych funkcji.
Jeżeli samochód ma być codziennie podłączany wieczorem i odłączany rano, najważniejsza może okazać się niezawodność urządzenia.
Jeżeli natomiast użytkownik chce ładować auto w określonych godzinach, korzystać z taryf dynamicznych czy analizować pobór energii, możliwości komunikacyjne stacji nabierają znacznie większego znaczenia.
Warto więc traktować aplikację jako narzędzie, a nie obowiązkowy gadżet.
Kiedy przydaje się autoryzacja RFID?
RFID pozwala rozpocząć ładowanie dopiero po przyłożeniu odpowiedniej karty lub breloka.
Na prywatnej posesji dostępnej wyłącznie dla domowników może być funkcją drugorzędną.
Znacznie bardziej przydaje się w garażach wielostanowiskowych, na parkingach firmowych albo w miejscach, w których do wallboxa mogą mieć dostęp również inne osoby.
Autoryzacja pozwala wtedy kontrolować, kto korzysta ze stacji i ograniczyć możliwość przypadkowego lub nieautoryzowanego ładowania.
Wallbox w garażu podziemnym wymaga szerszego spojrzenia
Osobnym tematem jest instalacja stacji ładowania w budynku wielorodzinnym.
Tutaj nie wystarczy wybrać urządzenia i wezwać elektryka.
Trzeba uwzględnić możliwości instalacji budynku, sposób doprowadzenia zasilania, miejsce pomiaru energii oraz procedury obowiązujące w danej nieruchomości.
W budynkach mieszkalnych wielorodzinnych mających więcej niż trzy lokale polskie przepisy przewidują procedurę uzyskania zgody zarządu wspólnoty, spółdzielni albo osoby zarządzającej nieruchomością. W wielu przypadkach elementem procesu jest również ekspertyza dopuszczalności instalacji punktu ładowania.
Dlatego mieszkaniec krakowskiego bloku czy apartamentowca powinien dobierać wallbox nie tylko pod kątem samochodu, ale także możliwości technicznych całej nieruchomości.
Temperatura, deszcz i miejsce montażu też mają znaczenie
Wallbox zamontowany w ogrzewanym garażu pracuje w zupełnie innych warunkach niż urządzenie znajdujące się przez cały rok na zewnętrznej ścianie domu.
Przy montażu na zewnątrz należy zwrócić uwagę m.in. na stopień ochrony obudowy, zakres temperatur pracy oraz sposób zabezpieczenia urządzenia przed przypadkowym uszkodzeniem.
Liczy się także ergonomia. Kabel powinien swobodnie sięgać do gniazda samochodu niezależnie od sposobu parkowania, a urządzenie nie powinno znajdować się w miejscu, w którym będzie regularnie obijane drzwiami auta.
Niby drobiazgi. Do czasu, kiedy przez następnych pięć lat korzystamy z nich każdego wieczoru.
Jak porównywać wallboxy dostępne na rynku?
Porównywanie wyłącznie ceny i mocy jest zdecydowanie zbyt dużym uproszczeniem.
Przed zakupem warto sprawdzić także możliwości DLM, komunikację Wi-Fi, LAN lub 4G, autoryzację RFID, aplikację mobilną, możliwość integracji z systemem zarządzania energią oraz dostępność serwisu.
Znaczenie ma również producent i jego obecność na rynku.
Wallbox jest urządzeniem, które ma pracować przez lata. Możliwość uzyskania wsparcia technicznego czy dostępu do części w przyszłości może okazać się ważniejsza niż niewielka różnica w cenie w dniu zakupu.
Gdzie kupić wallbox i jak dobrać odpowiedni model?
Rynek stacji ładowania rozwinął się bardzo szybko i dziś problemem nie jest już brak wyboru. Częściej problemem jest właśnie jego nadmiar.
Greenkick zamiast tworzyć katalog dziesiątek przypadkowych urządzeń stawia na wyselekcjonowane wallboxy do samochodów elektrycznych od sprawdzonych producentów oraz pomoc w dopasowaniu urządzenia do konkretnej inwestycji.
Przed wyborem można więc przeanalizować samochód, parametry instalacji, oczekiwaną moc, miejsce montażu oraz potrzebne funkcje i dopiero na tej podstawie wskazać odpowiednie rozwiązanie.
Ma to szczególne znaczenie w przypadku DLM, integracji z fotowoltaiką czy montażu w budynku wielorodzinnym, gdzie sam zakup urządzenia jest tylko jednym z etapów całego procesu.
Greenkick realizuje montaże stacji ładowania na terenie całej Polski i w razie potrzeby może przeprowadzić klienta od doboru urządzenia przez wykonanie instalacji aż po uruchomienie systemu.
Jaki wallbox będzie najlepszy? Najpierw odpowiedz na pięć pytań
Przed zakupem warto odpowiedzieć sobie na kilka podstawowych kwestii:
- z jaką maksymalną mocą AC ładuje się samochód,
- jaką moc można bezpiecznie wykorzystać z instalacji budynku,
- czy potrzebny jest system DLM,
- gdzie wallbox będzie zamontowany,
- z jakich dodatkowych funkcji użytkownik rzeczywiście będzie korzystał.
Dopiero później przychodzi czas na porównywanie konkretnych modeli.
Dobrze dobrany wallbox nie musi mieć największej mocy ani największego ekranu. Ma przede wszystkim bezpiecznie i wygodnie ładować konkretny samochód w konkretnym miejscu.
I właśnie wtedy wiadomo, że pieniądze zostały wydane na rozwiązanie, które naprawdę będzie wykorzystywane, a nie tylko na imponującą specyfikację techniczną.
